اولین نشست علمی گروه جامعه‌شناسی ورزش برگزار شد

اولین نشست علمی گروه جامعه‌شناسی ورزش برگزار شد. در روز پنجشنبه مورخ ۸ آبان ماه ۱۴۰۴ اولین نشست علمی گروه جامعه‌شناسی ورزش به صورت مجازی و برخط با سخنرانی دکتر ح.ا. تنهایی در خصوص نسبت ورزش و جامعه‌شناسی با حضور جمعی از اساتید و صاحب‌نظران این حوزه برگزار شد. در این وبینار نخست دکتر کمال جوانمرد مدیر گروه جامعه‌شناسی ورزش ضمن خیرمقدم به مشارکت‌کنندگان در این نشست مجازی، پیرامون علم جدید و نوپیدای جامعه‌شناسی ورزش و اهمیت و ضرورت آن مطالبی را ابراز داشته و بازی و ورزش و کلیه فعالیت‌ها و حرکات بدن را نه صرفا زیستی جسمانی بلکه پدیده‌هایی اجتماعی، فرهنگی و تربیتی قلمداد نمود که امروزه در کانون توجه جامعه‌شناسان قرار گرفته است. سپس دکتر تنهایی به تحلیل جامعه‌شناختی رابطه و نسبت ورزش و جامعه‌شناسی پرداخت و جامعه شناسی ورزش را رشته جدید در حوزه جامعه شناسی برشمرد که به مطالعه واحدها، نهادها و رویدادهای ورزشی می پردازد. او ورزش را پدیده‌ایی اجتماعی تام که سطوح متفاوتی از جمله همگانی، قهرمانی، حرفه‌ایی داشته و در اشکال مختلفی مانند تفریحی، اوقات فراغت، سلامت، سالمندان و توان‌یابان متمرکز شده، یاد کرد. وی بیانات خود را در سه بخش ایراد نمودند. وی در بخش نخست به تبیین بسترهای جامعه‌شناختی ورزش از دیدگاه فرامکتبی اشاره کرد و ابراز داشت که واحدهای مطالعاتی ورزش عبارتند از ورزشکاران، تماشاگران، مربیان، مدیران، باشگاه‌ها و سازمان‌های ورزشی هستند که از دو عنصر کنش‌های جمعی و بسترهای سازمان تاریخی ورزش برخوردارند و در تحلیل‌ها باید به این دو عنصر توجه ویژه داشت. وی افزود، روابط متقابل مردم را در فرایند بستر تاریخی ورزش یا هر پدیده دیگری را باید با دو اصل فرصت‌ها یا شانس‌های زندگی که جنبه جبری دارد و همچنین سبک زندگی که اختیاری است، ارزیابی و مطالعه کرد و شاخص‌های این دو اصل را در میدان ورزش تعیین کرد. وی در بخش دوم نطق خود، از تحلیل‌های مکتبی پدیده ورزش در حوزه جامعه‌شناسی مطالبی را مطرح کرد و بر این باور بود که هر جامعه‌شناسی از دیدگاه مکتبی خودش به تحلیل میدان ورزش می‌پردازد و تفاوت در دیدگاه‌های مکتبی آن‌ها است. ایشان به تشریح فرصت‌های زندگی که جنبه جبری دارند و می‌توانند در میدان ورزش تاثیرگذار باشند، اشاره کرد و افزود سبک زندگی که اختیاری است را باید در حوزه ورزش مشخص و شاخص‌های آن را تعیین نمود و از دیدگاه‌های مکتبی تحلیل شوند، زیرا که این دو اصل در بطن تقسیم اجتماعی کار قرار دارند و طبقات اجتماعی را مشخص می‌کنند. پس باید شاخص‌های فرصت‌ها و سبک زندگی تعیین شود تا طبقات اجتماعی فرادست کم برخوردار و فرودست پربرخوردار مشخص شوند و سبک زندگی تحت تاثیر جبر فرصت‌های ساخته شود، بر همین اساس ورزش طبقاتی است، همان که بوردیو هم در کتاب تمایز به خوبی به آن پرداخته است. دکتر تنهایی در بخش سوم سخنرانی، به تحلیل و تشریح رابطه بین ورزش و قدرت در دو جامعه درون‌ساخت و برون‌ساخت پرداخت. به زعم وی، ورزش در جوامع برون‌ساخت تحت قیومیت دولت‌ها و منابع قدرت حاکمیت قرار دارند و استقلالی ندارند، زیرا که طبقه فرادست و فرودست از یک جنس نیستند و دغدغه‌های مشترکی ندارند. در این جوامع برون‌ساخت هرم قدرت از جانب حکومت‌ها و طبقه فرادست به طبقه فرودست و کم برخوردار تحمیل می‌شود، در حالی که در جوامع درون‌ساخت ورزش و ساختارهای ورزشی به ویژه باشگاه ها و اتحادیه‌ها از دولت‌ها منفک هستند و در حکم سنتزی در مقابل منابع قدرت صف‌آرایی می‌کنند و هژمونی قدرت و سلطه را به چالش می‌کشند و آن را تعدیل می‌کنند و در مقام گروه ذی‌نفع می‌توانند معادله قدرت را به نفع جامعه ورزشی جابجا کنند و بدین ترتیب بین فرصت‌ها و سبک زندگی تعادل ایجاد کنند. در پایان این جلسه هم تنی چند از شرکت‌کنندگان از جمله دکتر لبیبی، دکتر امیرمظاهری، دکتر رحمتی، دکتر مدنی، دکتر نجاتی و … به تشریح دیدگاه‌های خود در حوزه ورزش پرداختند.